28/09/2018 7 phút để đọc

Khám phá lễ hội người chết độc đáo nhất hành tinh ở Mexico

Chuyên mục : Điểm đến, Hành trình văn hóa
Khám phá lễ hội người chết độc đáo nhất hành tinh ở Mexico
Đánh giá bài viết

Nếu đã từng xem bộ phim hoạt hình đạt giải Oscar “Coco”, chắc hẳn bạn sẽ chẳng thế nào quên được hình ảnh lễ hội người chết xuyên suốt từ khi mở đầu đến lúc kết thúc phim.  Đây không chỉ là niềm tự hào của văn hóa Mexico, mà còn trở thành nét đặc trưng đầy tính nhân văn của cả một dân tộc.

Lễ hội người chết, với tên gốc là Día de los Muertos được tổ chức kéo dài trong hai ngày đầu tiên của tháng 11 hàng năm với mục đích tưởng nhớ những người thân đã mất trong gia đình. Vào ngày này, người trong một nhà sẽ ngồi lại với nhau, kể và lắng nghe mọi câu chuyện tốt đẹp nhất của người đã khuất, và cùng thực hiện những nghi lễ cổ truyền dành cho tổ tiên của mình. Nghe qua thì có vẻ rất giống với ngày giỗ tại Châu Á, và đúng là những ngày lễ ấy đều để nhớ về người đã khuất, nhưng Mexico lại có nhiều điều rất riêng mà cả thế giới chỉ mình họ mới sở hữu.

Bàn thờ gia tiên được dựng theo truyền thống dân tộc

Việc xây dựng bàn thờ tổ tiên có lẽ là nét văn hóa cơ bản của ngày lễ lâu đời này. Bởi tiêu chí riêng tư đặt lên hàng đầu, bàn thờ thường được dựng lên tại chính ngôi nhà của gia đình, với hai màu chủ đạo là cam sáng rực rỡ và tím nhẹ nhàng, cùng các loại đồ cúng cần có như nến, hoa và các viên kẹo đường được tạo hình đầu lâu với tên người đã khuất trên trán, và những đồ vật cá nhân xưa kia của tổ tiên.

Ngoài ra, những địa điểm khác lại có văn hóa đặc biệt hơn phần còn lại một chút, ví dụ như bàn thờ của người Pátzcuaro thay vì đặt ở nhà sẽ được xây trên phần mộ của chính họ, nơi mà giờ đây đều nằm tại những tòa nhà công cộng. Tuy nhiên, dù có khác biệt về vị trí đặt như thế nào thì bàn thờ của người dân Mexico cũng đều tồn tại một điểm chung, đó là được lên kế hoạch xây dựng hàng tháng ròng và kết quả là tạo nên một nơi đẹp trang nghiêm, mang trên đó biết bao tình cảm và sự kính cẩn của con cháu dành cho người đã khuất.

Nét đặc biệt ở đồ cúng được chuẩn bị cho tổ tiên

Song song với nghi lễ xây dựng bàn thờ là quá trình chuẩn bị đồ cúng dâng lên tổ tiên cực kỳ quan trọng của người Mexico. Ý nghĩa của hoạt động này nằm ở chỗ những người thân kính dâng đồ cúng với lời mời kính cẩn rằng người đã khuất hãy về với gia đình và lắng nghe lời nguyện cầu của họ trong ngày này. Khi đã chia xa tới hai thế giới khác nhau, chỉ có dịp này toàn thể gia đình mới có cơ hội được quây quầy với nhau như xưa, như hồi chưa có bất kỳ mất mát nào xảy đến.

Ngày đầu tiên sẽ được dành cho những đứa trẻ không may mất sớm, chúng sẽ nhận được kẹo bánh và đồ chơi từ người ở lại. Người lớn đã khuất sở hữu ngày thứ hai với đồ cúng như đồ uống có cồn, thuốc lá hay áo bóng đá, cũng như nhiều nến, hoa cúc và bánh ngọt đặt trên bàn thờ hơn.

Dọn dẹp và trang trí phần mộ người đã qua đời

Kể cả khi không phải gia đình nào cũng lựa chọn việc tưởng nhớ tổ tiên của họ tại phần mộ, nhưng việc dọn dẹp lại “khu nghỉ ngơi” của người thân đã mất luôn là một việc được ưu tiên hàng đầu. Người ta sẽ đến dọn đi những bụi bẩn, đất đá và để lại những bông hoa cúc trên mộ. Bàn thờ của một số gia đình cũng được đặt luôn tại đây. Ngược lại với những gì bạn tưởng tượng, không gian tổ chức lễ hội người chết ngoài trời được đặt ngay tại khuôn viên có những ngôi mộ này đặt, như một cách để mọi người cùng nhau tưởng nhớ tất cả những ai đã nằm xuống tại nơi này.

Hoa cúc Mexico – ngọn hải đăng dẫn đường cho tổ tiên về với con cháu

Hoa cúc vạn thọ vốn là một loại hoa được nhiều nền văn hóa tin rằng vô cùng thích hợp để đặt trên bàn thờ của tổ tiên mình. Tuy nhiên, ở Mexico, nó lại mang thêm một lớp nghĩa sâu xa và đặc biệt khác. Người dân bản địa từ xưa đến nay có niềm tin mãnh liệt trong việc hoa cúc sẽ là cây cầu nối liền giữa hai thế giới của người sống và người đã mất, dẫn dắt linh hồn người qua đời trở về đúng ngôi nhà của mình bên người thân, tránh việc bị lưu lạc nơi đâu xa xôi.

Chỉ có hoa nở vào mùa mưa mới được phép bày trên bàn thờ. Với ý nghĩa đặc biệt nhân văn và đầy tình thân, nét đẹp truyền thống này đã và đang là một nghi thức quan trọng và chính nhất của toàn bộ lễ hội người chết tại nơi đây.

Lễ diễu hành Catrina độc nhất thế giới

Mặc dù hoạt động này không được tổ chức rộng rãi trên khắp cả nước mà chỉ ở mỗi thành phố thủ đô Mexico, nhưng nó vẫn là một trong những điểm độc đáo nhất về lễ hội người chết. Mỗi năm cứ đến dịp này là có đến hàng trăm người đổ về Quảng trường Zócalo trong trang phục Catrina – thần chết thời cổ xưa theo quan niệm của Mexico. Từ người lớn đến trẻ em, kể cả du khách thập phương đều vẽ mặt theo hình đầu lâu Catrina với điểm nhấn là màu sơn sặc sỡ quanh mắt và má, đồng thời diện trang phục phù hợp cho chủ đề sự kiện, rồi cùng nhau tham gia vào lễ diễu hành đặc biệt nhất hành tinh này.

 

 

 

Cảm nhận của bạn