bup-be-Matryoska

27/02/2018 5 phút để đọc

Búp bê Matryoshka – biểu tượng văn hóa xứ bạch dương

Chuyên mục : Chuyên mục khác
Búp bê Matryoshka – biểu tượng văn hóa xứ bạch dương
3 (60%) 2 votes

Búp bê gỗ Matryoshka là biểu tượng của du lịch, văn hóa, là niềm tự hào của nghề thủ công truyền thống Nga trong hơn 100 năm qua. Hình ảnh búp bê màu sắc sặc sỡ mang trong mình hàng chục búp bê cỡ nhỏ đã đi vào trí nhớ của bao người.  

Từng lao đao vì khủng hoảng

Nhắc đến biểu tượng văn hóa nước Nga, không thể không nhắc đến búp bê Matryoshka. Biểu tượng này mới xuất hiện được hơn một thế kỷ trước. Búp bê Matryoshka đầu tiên được trình làng vào năm 1890, tại hội thảo “Giáo dục cho trẻ em” tại Moscow do nghệ nhân Sava Mamontov (1841 – 1918) làm ra.

bup-be-matryoshka

Mang tâm hồn Nga và là biểu tượng truyền thống của nước Nga nhưng búp bê gỗ Matryoshka cũng không ít lần lao đao bởi những cuộc khủng hoảng kinh tế. Năm 2009, nhiều nghệ nhân từ các làng nghề truyền thống đã phải kêu cứu khi sản lượng tiêu thụ Matryoshka giảm đến 90%, buộc Chính phủ Nga phải kịp thời có chính sách hỗ trợ. Hiện nay, những xưởng chế tác búp bê Nga cũng đang phải nỗ lực tự thân vận động để tìm hướng đi cho ngành nghề truyền thống này.

Nguồn gốc, xuất xứ của búp bê Matryoshka

Cho tới nay, không ai biết chính xác nguồn gốc của loại búp bê này. Theo những câu chuyện truyền miệng, Matryoshka được sản xuất dựa trên mẫu hình ảnh tượng nhà thông thái của nước Nhật. Vào tháng 12/1896, tại một buổi triển lãm nghệ thuật Nhật Bản tại Nga, người xem không khỏi kinh ngạc với 7 bức tượng nhỏ dần của một nhà thông thái Phật giáo mang tới.

bup-be-matryoshka

Dù xuất xứ từ Nhật Bản, nhiều người cho rằng những bức tượng này lại được làm ra bởi một nhà sư người Nga đang sống tại đây. Nghệ nhân Mamontov, người đầu tiên sản xuất ra loại búp bê này lấy cảm hứng từ những bức tượng kỳ lạ của Nhật Bản. Ông chọn hình ảnh người phụ nữ trong truyện cổ tích của Nga về tình cảm gia đình. Trong truyện, khi một đứa trẻ trong nhà đi lạc tới khu vực của sói hung dữ, người chị nhìn thấy em mình từ xa đã cùng bà và mẹ chạy đuổi theo cô bé tới hang ổ của sói để đưa cô về nhà.

Cái tên Mastryoshka cũng là một bí ẩn vì không ai biết người đặt là ai và vì sao lại đặt tên như vậy. Mastryoshka là một từ không có nghĩa, nhưng các nhà ngôn ngữ học đã tìm được nguồn gốc có liên quan của từ này với tiếng Latin có nghĩa là “người mẹ”.

Một bộ búp bê Matryoshka không có giới hạn số lượng. Bên trong búp bê có thể có từ 2 tới 60 con búp bê nhỏ hơn được vẽ đủ thứ màu sắc, hình ảnh.

bup-be-Matryoska

Bộ Matryoshka hoàn hảo đầu tiên được làm bởi Vassily Zviozdochkin và do Sergey Maliutin sơn vẽ có 8 búp bê. Từ “người mẹ” bên ngoài, tới các “chị lớn”, mỗi tượng cầm một vật dụng khác nhau như cái giỏ, cái liềm, bát cháo, cái chổi, tượng thứ 5 là “con trai”, tiếp đến hai “em gái” và cuối cùng là một đứa trẻ còn đang quấn tã.

Dù phát triển mạnh với nhu cầu khách hàng lớn, búp bê Matryoshka vẫn được giữ nguyên quy trình sản xuất thủ công. Những loại gỗ thường được dùng để làm búp bê là gỗ chanh, bạch dương, cây sủi, cây dương…

bup-be-Matryoska-8

Quá trình làm thường từ búp bê trong cùng nhỏ nhất, sau đó dần tới các phần thân dưới búp bê được gắn khít vào nhau và cuối cùng là những phần đầu búp bê được thiết kế sao cho đặt vừa phần thân. Khi làm những phần này, các nghệ nhân chỉ ước lượng bằng cảm quan và kỹ năng của mình mà không đo đạc nhiều.

Sau khi được cắt gọt xong, những búp bê này được tẩm dầu để giữ ẩm và tránh nứt vỡ, sau đó vẽ màu bằng bột màu hay màu nước.

bup-be-Matryoska-8

Dù tên gọi và nguồn gốc của búp bê gỗ Matryoshka chưa thực sự sáng tỏ, những bộ búp bê Matryoshka này vẫn luôn là món đồ lưu niệm tuyệt vời nhất mỗi khi du khách tới thăm nước Nga xinh đẹp!

Tổng hợp

Cảm nhận của bạn